14-хьусды сентябрес Дагъыстандид врио кьухьние Федор Щукине иштрак гьыъыр Всероссийский научно-практический конференциядид пленарный иджласа, терроризмадид идеология джившин бадана выгыд. Магьра1кат выгыргара ад виъи сыт1а Республиканский антитеррористический форумахьван, ми йыгъырма выгыргара ад Махачкалди. Форумара ягъмиш дыъыр ай экспертер Москва, Санкт-Петербург, Ростов-на-Дону, Пятигорск, Калининград ва Грозный шегьермады. Гьа йыгъа сыт1ад секцияди конференциядид иштракчийше йыгыр ай анализ практический кейсмыд, тааныш дишир сасыныйды гвалахмыхьван, ва йыхы1р итогбыр гьыъыд ихтилатмыд на гвалахмыд. Пленарный иджласа агъмиш гьыъыр гьамыъ ад террористический угрозабыр ва задачабыр, гьамыд профилактика гьаъасды джигьилешды арыди, шыв йич1ерди гьаъас искусственный интеллектада, - цифровой методмыхьван шууна джывысды распространять ваъас терроризмадид идеология джигьилешды арыди, - эвелды гьадатмыд конфессиемыхьван кьуле выгыргасды гьа гвалах. Федор Щукине гьухьур, Дагъыстандис гьа гвалах кьа1а1рды ихтилат диш. «Ес йыхана гьац1ара, шудаъ инсанар чалыш диъиди эслягьды яшайишед бадана, - гьухьур гьание. Республикадид врио кьухьние йик1иы лехъедир ихьды йигитер, гъийгъа чалышды джан сихьир ки Ватан уву1ху1

с, миди ки ва СВО-ди ки, ва гьабишды йигитва1лире ес гьувга ваъара дюзды ра1хъ. «Амма терроризм тарг вишир адиш ва усул джуды дегиш ваъара. Гъийгъа са вийид гюллидире диш преступление ваъад, авгъу информациедыла йиъи кувгъу1д. Ч1ирид фикирбыр, мыхьджеб, инсан рехин - гьабыр йиъи гьабишды сахьусды ярах. Ва сахьусды ки гьадгвад джигьилер диъи. Гьасабыр, выш чалыш йиъиди джуды яшайишед ра1хъ гьувгус, йидыга инамиш дуруъубыр ва бышдыбыр. Е гьадыла хьура гитхьур йыгара. Хьурагине дишир йыгара ихьды хынимешихда дуруъудбишыла ч1ирид фикирмыхьван. Ха1р дыъыр йыгара хынимер кьыле ваъас, гвалах ваъас, йыхана гьадгва даъас джуды ватанды. Гьац1ара гьыъыр йыгара гьабишис джуьхьды валает, гьадид история, са сынийис ху1рмет ваъас» - гьухьур Щукине. Регионад врио кьухьнийды ч1елмыхьван, органмыла гъайир маддыбыр ки сыт1а чалыш дишир йыгара - хизан, мехьтеб, власть ва духовенство, джамаха1т не СМИ-быр. «Са гьаса йиъи йич1есды экстремизмадис ра1хъ гъигъе ваъас. Гьу1мирдихьван Дагъыстанди сиене халкьбыр са хизан ка аъ-гъаъ диъид. Гьа ху1рметбыр арыди ад йиъи ихьды броня. Ихьды джываб йиъи чалышдыбишис е джура даъас, ихьды арыди да1гьви ивес. Е высдиш лука гьаъас ихьды гъигъды хал сава1лид», - гьухьур Федор Щукине. Гьание хайиш гьыъыр ягъмишдишибишда дюзне гвалах ваъас, джалахьуъды подходбыр йисе йишир ад дегиш гьыъыр, эгъет1ир йыгара ц1инды кьарарбыр ихьды инсанар бадана. Иджласала хъуъ конференциядид иштракчийше лихьир быч1быр йик1ыы хъыдгыр дыркьыбыр МВД-дид къуллухчийшды Славадид мемориала.


Б. МЫХАIДЫ