Ешдире диш гьекъийкъатды выгъылды гьац1ара руъуд. Гьуч1уд сен йишир ад Муаз Джангишиев гьала йыхана гъийкьыр адиш джу выъыд йигитва1лид гвалахахьде. Дарсымыла хъуъ гьа джухьан кьыле ваъабишихьван гьулхъасды йишир Ак-Гёль озереды йыхы1р ад мыкыры. Дагъыстанди гьа геде эккед мыкьбыр анаки, гилабад кьанехьде гид мык йиъий бышды. Хьулихьвалды мыкырды бала диший йиц1ды сантиметрияла. Хыдиймарки хырыда хьидид къирхыда гий. Джубра хъуд хыных мык удкьур кипхьура хьидик. Фикирбыр джыъыр гьассагьа1т, Муаз яхыр куьмег выс хыдиес.«Зас ун йишир гьанийды лалад «кумег гьаъ» рухьуд. Зы гьайвырди бегеде йыхьыр гьанийды ва хыл сигыр хакьас, хьели гьание мыкыры кьвакь ливхьир. Ва е хъуъ хъидшир гьа мыкырда.», - ихтилат гьыъыр джигьил йигитере.
Муаза гьа гвалах подвигне хывылкьардиш. Яни, гьа гвалах ваъасий йиггад джуды ера йишиние. Джуьхьды хынхыра джуды хыдиес куьмег выд хабар нинис, дидис вац1ыр соцсетма - роликяла миллионбыр просмотрыбыр ягъмиш гьыъыд.
«Йыха йиъи гьаса йыхана бегьем вишид гьа агьвалат. Йыха йиъи гьа хыных ки джуды нинде ахъыгыд ва изды ки захда хъиркьыд.Гьелбетдики, ес ул ай хынимешды бадана, ама гьасад гедене йиъи гедыркьад, гьекъийкъат гьасад инсанаше - гьабише йиъи ва хайир ки вылц1ад халкьдис.», - гьухьури Аминат Джангишиевара, Муазды нине.
Ва эгер хыдивалды вац1ара вуруъуд йишийне джетинва1ляа, Муаз гьа гвалахахьде йыхана гийкьыр.
Джуды хыди йикьида гехъейир ва ц1уъюкьуд сен йишид Ростислав Токарева ки Луганский народный республикадады. Хынимешис йыгара йишир балугмар хакьас Северский Донец нац1ура, гьелбетди, хабарки кине адиший гьабишис гьадыла хьурагине ВСУ-дире хагъуд къирхыда шудаъиди «Лепестокбыр» - гьабыр противопехотный минабыр йиъи. Сабыйдыды мыкь сывхы1р хыдыере Ростиславад. Гада юкьа1не яраллы йишир, юхка гъивхьир гъила эбир. Ростислав па1рт йиширдиш. Званук гьыъыр скорыя. Ва духтурар дуруъума джу йыхы1на ливир футболка, хьели йыкьа1а1 гъана хьибдывешды метрия хъыгыр бегеде хад рыкъы1де.
«Хьурагине гич1 ай гьанийды бадана, шыв ха1ле ади гьагуйне. Хуткур, джус хабар ама, хьур... », - йик1ыы хъыгара ай Ростислава.
Гьанийды йигитвалды - гьа сахьусды кьул гьунар йиъи гьанийды магьа1лимешды на дидабашды, нинабашды, тербие выд гьекъийкъатды инсанас. Дид Ростиславад - гьаки йигит йиъи, СВО-дид иштракчи.
«Изды дид - танковый батальонад командир йиъи. Гьаниеки зы гьазыр гьыъыр ай, гьагва гьаъара видеобыр, шууна высды сахьусды куьмег, шыв гьаъасды за гьасад арыды.», - гьухьур Ростислава.
Хала дикис гьамыъ ки гич1ере Яцукашды хизындис Смоленский областе ад. Мысга йик1ыы хъу1вгъу1ре ВСУ-дид атака. Балад квартирабыр ад халы сывхы1р ай БПЛА. Взрыв гьасад гуджлид виъий - бетонад плитабыр гьалхва гьыъыр. Николай не Наталья аа хадкьыр ай обломкамыра, гьабишды хынхыс гене зиян джывыр. Ц1ухьуд сен йишид Евгение са джу ала лаъ гехъет1ир дид не нин.
«Хьурагине за нин гехъеръир, гьанийы уу бала шывга гъадиший. Хьесыма сеч1ур ай ва ц1амна ка беденды, нахьвас лешус руъура. Хылабыр хакьыр лаъ хъырыъыр гарыватала. Хьели кьа1ч1ур гехъелъэре дид», - ихтилат гьаъара ай гьание.
Баласды гич1 ай дидда ва нинда йикис хьур гьа вахтинди. Гьекъийкъат гийкьара адиший, гьис иди джухда йигит рухьуд. Шууна йиъий гьа гедене гьаса джаъад?
«Улаба навгъ лувурзара. Ха1р кьухьнийда ки сасад гедене гьасад гвалах ваъас йикисдиш. Меселла зас гьац1ардиш, за шыв гьаъасийдин гьа вахтинди гьанийды ера. Минкир виъи, руъусий сыр а1тхъва1с. Минкир виъи, яхасий куьмег сес ваъас - гьац1ардиш.», - хы1ва1 халкьара ай Дмитрий Яцука, Евгениед диде.
Барахоев Ибрагимыхда Ингушетиедады вахт адиший выдж а1хтиет гьаъасды. Гьанийис гьагуйне, шууна эккед хьидире Асса нац1урды дихире ади кьва1р хьыдылды, лийчир хьиды, хадкьыр абыр хъидиъир хьед кьылды джигиди. Сиене ха1лда йишир гъаъ къирхыда хъыдгыр. Гьамыъ инсанашис куьмег вын вишир а гьанийды пеше.
«Гьадыла хъуъ зас йыгара йишир кьа1ч1ус Пожарно-спасательный колледже ва ка1ч1ун ки гьыъыр. Биссагьа1т за кьыле ваъара а кьва1дхьусды курса. Мидыла хъуъ за инсанар спасать даъас ва куьмег выс инсанашис», - хы1ва1 лебшура Ибрагиме.
Матвей Передерин Хакасиедады, ц1ухьуд сен йишид техникумад студент, шийид йишир бала мыкьлад шикилед - эккед овчарка ливчир рышахда, сылабырмыхьван киджыбхъыр гьанийды келлидик. Харкьыр сурда раъара ай. Йыхы1нбыр эккедбыр йиъий, балад эбир гьабхы1р. Гада гийкьыр: эгер к1ыбди куьмег джывыхьна, зада зас багъыш гьаъас йикисдиш. Лювшур юкьдыкалды кьваб, хъирхьури тылыяхда. Гьадис гюре ха1йванара сихъиргыр рыш. Духтураше спасать хъырыъыр рыш.
«Зас эккене хъа1л либкьыр ай, зас са гич1ки кине адиший. Хьели зада диде-нине хуткур: «Вас гич1ердишийме?». Хьели зы гийкьыр, гьа захда ки минкир виъий ливчинис.», - гьухьур Матвее.
Сахьусды кьыъди йигитед - рыхьы1д сен. Гьаса к1ыбди кьухьа рикис къисмат йишири Сетюховой Дианас Крымдады. Люк1ур ад хала гьание хыле ледшур гъаъ эхъет1ир хьибыд сен йишид шу на ва ришиймар - сабыйнийды кьу1нды сыдыла балака йиъий, кьа1рхьусдынийды сиене сыт1а юкьуб ваз.
Сиене хынимер сыт1а дыъыр ай Совет Федерациеди. Меркезди ад магьра1ката сес выъыр ай хынимешихда ц1ыйывды региона. Совет Федерациедид Седрие Валентина Матвиенкора гьухьур, йигитвалды, дирибашвалды ва эдемивалды ихьды ха1рнийды йик1е ывхад йиъи к1аълахъуъ. Ми хынимешды йигитва1лире себеб гьаъара гьа кар, ва гьасад хасиетбыр.
«Ва гьасад хасиетбыр российский халкьдид руъура к1аълахъуъ. Гъийгъа е сагъулбыр гьаъара а к1аъды хынимешис, диъи гьухьус йикиси йигитер эккед буквадихьван. Лап джетинды вахтинди джуды фикир джывыъыр ва1 мысга гьувга выъыри гиджич1инвалды, йигитвалды ва дирибашвалды. Ва куьмег гьыъыр инсанашис гъа кехъделъере ц1икла, хьидикла...», - гьухьур Совет Федерациедид кьухьние.
Хынимешис выр ай медальбыр «За проявленное мужество». Амани гъа йыгъа убур йыхы1р ай йигитешыла гъайри гьабыр кьухьа дыъыбишис ки. Дидабашис ва нинабашис гап сувгъур ай, тербие вынис гюре гьасад йыхды хынимешис.

Б. МЫХАIДЫ