МЫХАIБИШДЫ ФОЛЬКЛОР
Эвелды са заманады, ху1риет лузасма, дайрагьат бегеде ка къураматмы сийир ай к1аъды калды му1къбыр.
Гьемимыкла сабыйды му1къа1 гьухьусдухъунды гьасад тембел гада ай. Дур йиъий джуду Седикь. Ешемиш йиъий гьа гада лап касибене, гьис хьурди, йыгъ, выш джухьур, са бат1 калдыки гийир виргъиде сийир ад йиъий. Хьуъ-хъуъ диъидухъунды къумшиймаше рухьурай: «Гьай Седикь, вы шудаъ сиере айвана, лаъ луза, йыгъад йыгъ, на1х гьаъ, вышед кьарар ваъ, гьай вы бизар дишме бук1амыклаки мырмыр ветере лукас?» Садикье рухьура: «Гьай за мырмыр диш ветере ад, за Аллагьада дилег и гьаъара ад касибва1ля мыс игъирхьусды, девле мыс ывгасди, хьур. Эхир ки Аллагьас изды дилегед ун руъуд».
Къумшиймаше кьул субда ваъара, минийкла йикисды диш, хьур. Йыгъырмыкла са йыгъа Седикьис иршере савдачийшда, валлагь, рухьура, мадды къураматмы гъад мукъа1 са ул ад инсанар ешемиш дуруъура, хьур. Седикь эккене рази руъура ми карды, валлагь, рухьура, гьамыъ зас бахт, берекет выси гьадады са ул ад инсан хана хъиркьыр миди ад ихьды инсанашис хьудды шигьияла гадкьас выс.
Ха1р багьанадыхьван, Садикье ягъмиш гьыъыр джусды ха1пыр-чапыр, рыкъа1 а1бч1ура. Эхир лийкьара гьеми мукъу1д дерягьад къирхыда. Садикь гьагуйне, тина мидиъ руъура са ул ад эдеми, тембел Седикь шад руъура, шыв йыха йишир а, рухьура йик1иклана, девле, хазна выдж изды хыле виъи хьур. Са ул ад бегеде лийхъыйне, Садикь саъ йишир гьанийис икрам вылц1ара, яхъ гьыъыр, рухьура: «Шудаъ вахт виъи за выкалды эдемиехьван дуствалды ваъас йыгара ад йиъий».
Са ул ад фикирли йишир, гакьара джуду са улихьван Седикьыхда. Эхир са ул ание саъ йишир икрам гьыъыр гъы1дилды калды яхъ гьыъыр, рухьура: «Джан кьва1б ул ад дуст, за ки Аллагьахьде аман-дад ваъара ад йиъий, выкалды йик1ис хушды инсанахьван таныш-билиш йикис йыга1дий, хьур».
Маа Гьамалдар тембел Садыкье мылаймыд я1хъ гьыъыр икрам гьыъыр явашды сесехьван рухьура: «Зас балана йыгара вы изды хала мийманна йыркьыр, за экене теклиф гьаъара зас мийман йишины, гьетини ги изды людк1е, вите захьван, зын на вы сыкьы1р са хошды ширин-ширин суьхьбетбыр гьыъыр салма чейбыр рагъас, йик1 ад мийманар дикиси, ихьды му1къ ки гьемида тини виъи, сакьада ледкьаси».
Са ул ад тембел Седикьила ки гьамалдар йиъий, миние ки мылаймыд яхъ гьыъыр, рухьура: «Чох сагъул, джан кьва1б ул ад дуст, балана шад йиъи ва теклиф гьыъыны, выды хала сес выъыны, амма за вас джилимы сирхьур миннет ваъара, валлагь, вы ихьды накьвуду йиркьыр а, гьадис гюре истакан салма чейед джаврагъыр вы сихъигасдиш, са т1екьийкьеды аъ а1ч1ур изды ярахьван, дустахьван таныш, билиш гьыъыр сихъигаси, халки гье тини гинийиъи».
Амма Седикье йик1иклана фикир ваъара а, къайгъу адиш, сакьада а1ч1ур гъаъ хъикьас, быга за вакла убул ваъас. Хьели захда кьияматка танга викис, зы варлы йикис. Гьеми фикирдире мааки ха1васля йишир рази руъура. Вите хьур сюдюркере. Ледкьыр хала аъ а1ч1нухьван, Седикье гъил ригизана лихьисма, хабар викисма, юкьсура са ул анийды гьа1званмар калды шубе у сыкьы1р йирт1е, сирт1е гьыъыр, а га1шур тиниъ хабгъура. Хьели гьанийихда гадкьара яхъбыр гьаъара. Гадакь-гадакь, рухьура, шууды к1алыб йиъидай кьва1б ул ад. Са ул анийды диде рухьура: «Гене шукур Аллагьахде, ихьды дилегед ун йишир, гьамыъ е касибва1ля гъаъ ихитхьус. Гамыъ, еве гьанийис ваъас чахчахмыкла са т1аджи, гьади ари агъур, гыргас лаъ риде, сагъур инсанашис тангымыхъаъ гьагва гьаъас. Гадкьый гьеми кьва1б ул ад к1вач1ды к1албыхда».
Джубра хъуд йыгъа Седикь сагъур чахчахмыд ещике са ул абыше гыргара риде, ягъмиш дуруъура йуксурадыбыр кепекбыр хабгъура кьва1б ул анийды тамаше гьаъара хъу1дире. Тембел Седикьды джубра руъуд вышне йишир диш, гьеми гьархы1д йиъи хьур, йикьир ама, марама рухьуд. Гьу1мирдыхьван са ул абыше маймын кал ари сагъур таджие йикьима гьади йишири.
Гьаса йишийне, ил ад инсан джанде йик1 ад, йик1ик кьел кид шывкиъди пешедид джубра йишир йигара, гвалах ваъара ишлемиш гьыъыр йигара.
